Curated by Adam Mazur
April 27 – June 6, 2010
Centre for Contemporary Art – Ujazdowski Castle, Warsaw

Monika Zawadzki. “Skipping-Rope”, 2009. Video, loop, 8”. Exhibition view "Anyone", Centre for Contemporary Art – Ujazdowski Castle, Warsaw, 2010

Monika Zawadzki. “Monica”, 2009. Sculpture, 160 x 300 x 200 cm, epoxy. Video, loop, 24”. Exhibition view "Anyone", Centre for Contemporary Art – Ujazdowski Castle, Warsaw, 2010

Elements of the Installation


1. “Animal Lotion”, 2010. Sculpture, 220 x 220 x 160 cm, epoxy.
2. “I Would Like to Be Human, Baby”, 2010. Video, loop, 34”.
3. “Untitled”, 2010. Mural, 560 x 920 cm.
4. “Girls”, 2010. Photo Installation, 4 projections.
5. “Oh, This Is Funny”, 2010. Group of 4 objects, 1 object 200 x 200 x 200 cm, foil, metal, mdf.
6. “Askew Heads”, 2010. Sculpture, 44 x 20 x 20 cm, epoxy. Video, loop, 24”.
7. “Skipping-Rope”, 2009. Video, loop, 8”.
8. “Monica”, 2009. Sculpture, 160 x 300 x 200 cm, epoxy. Video, loop, 24”.
1. Adam’s Mazur lecture (1), June 2010. Video, 14’58”.
2. Interview with Monika Zawadzki by Adam Mazur, April 2010. TTS, 3’13”.
3. Interview with Monika Zawadzki by Romuald Demidenko (2), January 2010. TTS, 7’37”.


2. Conversation accompanying the exhibition “Monica”, BWA Design, Wroclaw 2010.


Elementy instalacji


1. „Animal Lotion”, 2010. Rzeźba, 220 x 220 x 160 cm, żywica epoksydowa.
2. „I Would Like To Be Human, Baby”, 2010. Wideo, pętla, 34”.
3. „Bez tytułu”, 2010. Mural, 560 x 920 cm.
4. „Girls”, 2010. Foto instalacja, 4 projekcje.
5. „Oh, This Is Funny”, 2010. Grupa 4 obiektów, 1 obiekt 200 x 200 x 200 cm, folia, metal, mdf.
6. „Krzywe głowy”, 2010. Rzeźba, 44 x 20 x 20 cm, żywica epoksydowa. Wideo, pętla, 24”.
7. „Skakanka”, 2009. Wideo, pętla, 8”.
8. „Monica”, 2009. Rzeźba, 160 x 300 x 200 cm, żywica epoksydowa. Wideo, pętla, 24”.
1. Komentarz Adama Mazura (1), czerwiec 2010. Wideo, 14’58”.
2. Rozmowa Adama Mazura z Moniką Zawadzki, kwiecień 2010. Zapis TTS, 3’17”.
3. Rozmowa Romualda Demidenko z Moniką Zawadzki (2), styczeń 2010. Zapis TTS, 7’18”.

2. Rozmowa towarzysząca wystawie „Monica”, BWA Design, Wrocław 2010.


Text accompanying the exhibition. Courtesy of Centre for Contemporary Art – Ujazdowski Castle, Warsaw


Anyone Ist ein Kunstler (1)


Monika Zawadzki is cost-effective. She has achieved mastery in conciseness in the formulation of messages. Black letters on a white background, black signs on a white background, black graphics on a white background, black objects in a white gallery. It’s not Zielińska, or Zieliński, not Kowalski or Malinowski. It’s Zawadzki. “Anyone”. Whoever and whatever, so what is actually on display? It is not a summary because it is too early for that – Zawadzki was born in 1977 – nor is it a simple extension of the recent “Monica”, it is also not entirely new, because Zawadzki develops linearly, not incrementally and you can see a continuity in the sublimation of this particular aesthetic (or the aestheticattitude). It is also not old, because of course the pieces are new and unknown. “Anyone” is an exhibition hybrid, a two headed calf, a black mass composed of animal-human parts, a head here, an arm there, a profile and fingers, shaved women without a face, men with jump ropes, an aesthetically-political block of black works in a white, spacious gallery, in the former space of the CCA collection, in the Zygmuntowski Hall, upon hundreds of square meters, in dimmed light, in a gallery awaiting change, but still in a transiting, transforming state (the partition walls stand as they were before being a part of the space available to Zawadzki, who says: “let’s leave them as they are”, “let it be so”, “no change in the lighting”).


Zawadzki generates accidents, but she does it involuntarily and lazily. The minimalism comes from an aversion for a too hectic twitching with the computer mouse, from the weakness of the computer’s processor, which is responsible for the quality of the rendering. It is not a powerful program, rather a withdrawal, abandonment, a wave of the hand. It’s about weaknesses, about the lazy connecting, gluing, bricolage, when too much minimalism stops being minimal, it starts eating itself, becoming illegible, like font upon font, it stops communicating directly, it starts from an angle, by accident. Because this is about looking from an angle, cross-eyeing at meaning, empty, inert definition. Anamorphosis can finally make some sense, but a sense read from a crooked perspective, it is not rational or clear (though it s black on white). Why strain oneself, why do all this, since people produce and do so much before us and after us. It can be less, but less means less, not more (unless even less, then finally more). “Anyone” is about covering up traces. It is a problematic exhibition because Zawadzki thinks that the past is not stylish, and the past is yesterday, a moment ago, so it’s best to delete it from the computer, forget and make next new things as quickly as possible. Or not make but remake, adapt, render, mutate, skew and bend. Therefore she covers up her traces, erases, deletes, every now and then she opens a new web page. Factually Zawadzki has some resumes but without dates, few details, no PDF with dated works, catalogues, exhibitions, reproductions. Let the curator strain himself, let the recipient propose something; the curator is to create or organize, write texts and shake things up thoroughly. But what is there to change when it develops linearly and gradually, the exhibition expands from a minimalistic, economical one, becoming more dense, to the point that you have to leave some works for later, put them in a drawer, though it’s a pity not to show them. Finally what is left are a few hybrid forms, mutated projections, graphics and objects.


“Anyone” is, of course, about identity, about its absence, and what worse the lack of a need for it. Without identity, without properties. That is why it blurs the faces of the characters, women, we see either the profile or a mash, we do not see more, an outline, what speaks in a sculpture is a certain mass but lacking any significant detail, differences, unification, and if there is a difference it is one as such between anyone and anybody rather. There is no subject here, it is anything. It is some mutated-like form, like a human because of the hand, profile of a skull, but also other animal-like fragments, additionally something in the shape of lips, or a vaginal profile if something like that exists. Rounded and sharp at the same time. Minimalistic, but actually too unleashed in this minimalism. The material is also strange, that what is light – heavy, heavy – light, smooth but rough, half matt, half shiny, cut here, cut there, glued.


Zawadzki’s “Anyone” is like a projection screen, a clear association, proportional to the amount of projectors in the exhibition. One can project everything there, anything. But there are certain “frame” topics, or non-topics, forms rather, which somehow organize it, the artist is responsible, the aesthetic (Zawadzki boycotts feminine suffixes). This is a critical aesthetic, a visual artist positioned critically towards reality, which is intensely aesthetically processed. A graphic essence and core, but the content political. Zawadzki is boycotted by some feminists, because when they see tumors and torsos of women without faces with round breasts and shaved pubis, they turn their heads, how so – without identity? A woman? It’s not right! Meanwhile the post-feministic, post-humanistic, pos-prahpic, post-critical art attacks with form, and only later with content, changing and transforming, it works like the form-focused avantgardists wanted it to work, form and font and surface, dreaming of the organization of the consciousness, society to a form different then ever. Zawadzki is someone who also thinks and fantasizes about this, the result are black amorphous creatures, animalistic hooves and human profiles in one piece without a title, pure aesthetics, and aesthetics works likes politics – because Zawadzki is also a vegetarian radically pro-human zoophile, queer, radically asexual activist, a radically antiestablishment pop designer. “Anyone” is about mixing aesthetics with politics – hence the artist’s visits to places as strange as K MAG (2) and DIK Fagazine (3), the Royal College of Art and Goldex Poldex (4) – it is incomprehensible that one Zawadzki is as much here as there. All this is simple and shocking and the exhibition is beautiful, simple and beautiful, quick and serious, though knowing Zawadzki she is going to delete it soon, get rid of the website, not publish the text.


Adam Mazur (5), 2010


1. An obvious reference to Joseph Beuys’ bon mot.
2. Important Polish lifestyle magazine led by chief editor Mikołaj Komar.
3. The first and the only artistic magazine from Central and Eastern Europe concentrated on homosexuality and masculinity. Founded in 2005 by artist Karol Radziszewski.
4. An independent artist-run space in Cracow managed by radical activists and artists: Kuba de Barbaro, Jan Simon and Jan Sowa.
5. Art historian, Americanist, chief editor of “Obieg” Magazine, art critic and curator of exhibitions such as “New Documentalists”, “Red Eye Effect” and “Schizm”.


Tekst towarzyszący wystawie. Dzięki uprzejmości Centrum Sztuki Współczesnej – Zamek Ujazdowski, Warszawa


Anyone Ist ein Kunstler (1)


Monika Zawadzki jest oszczędna. W formułowaniu komunikatów osiągnęła mistrzostwo lapidarności, a nawet lakoniczności. Czarne litery na białym tle, czarne znaki na białym tle, czarne grafiki na białym tle, czarne obiekty w białej galerii. To nie Zielińska, ani nie Zieliński, nie Kowalski, ani Malinowski. To Zawadzki. „Anyone”. Ktokolwiek i cokolwiek, czyli co właściwie jest na wystawie? Ani to podsumowanie, bo na to właściwie za wcześnie – Zawadzki to rocznik 1977 – ani nie jest to proste rozszerzenie niedawnej „Monica”, ani nie jest to do końca nowe, bo Zawadzki rozwija się liniowo, nie skokowo i widać ciągłość sublimacji tej szczególnej estetyki (czy też estetyko-postawy). Nie jest to też stare, bo jednak prace są nowe i nieznane. „Anyone” to hybryda wystawowa, dwugłowe cielę, czarna masa złożona z części zwierzęco-ludzkich, tu głowa, tam ręka, jakiś profil i palce, wygolone kobiety bez twarzy, mężczyźni ze skakankami, estetyczno-polityczny blok czarnych prac w białej, przestronnej galerii, w przestrzeni dawnej kolekcji CSW, w Sali Zygmuntowskiej, na setkach metrów kwadratowych, w przygaszonym świetle, w galerii oczekującej na zmianę, ale jeszcze w stanie przejściowym, transformacyjnym (ścianki zbudowane jak stały tak stoją i stanowią część tej przestrzeni do dyspozycji Zawadzki, która mówi: „zostawmy tak jak jest”, „niech tak będzie”, „światło bez zmian”).


Zawadzki generuje wypadki, ale robi to od niechcenia, leniwie. Minimalizm wynika tu z niechęci do zbyt hektycznego szurania myszą komputerową, ze słabości procesora w komputerze, który odpowiada za jakość renderów. To nie jest mocny program, raczej wycofanie, zaniechanie, machnięcie ręką. To o słabości, o leniwym łączeniu, lepieniu, brikolażu, gdy dużo minimalu przestaje już być minimalem, zaczyna się żreć i zjadać, staje nieczytelne jak font na foncie, przestaje komunikować wprost, zaczyna z ukosa, przez przypadek. Bo to jest o patrzeniu z ukosa, zezowaniu w stronę znaczenia, definicji pustej, bezwładnej. Anamorfoza daje ostatecznie jakiś sens, ale sens czytelny z perspektywy skrzywionej, to nie jest racjonalne, wyraźne (choć jest czarne na białym). Po co tak się wysilać, po co to wszystko robić, skoro już tyle przed nami i teraz i po nas ludzie robią, produkują. Można mniej, ale mniej znaczy mniej, a nie więcej (chyba, że jeszcze mniej, wtedy jednak więcej). „Anyone” jest o zacieraniu śladów. To wystawa kłopotliwa, bo Zawadzki uważa, że przeszłość nie jest stylowa, a przeszłość to wczoraj, to przed chwilą, więc najlepiej skasować z komputera i zapomnieć czym prędzej robić następne rzeczy. Albo nie robić, tylko przerabiać, adaptować, renderować, mutować, skrzywiać, przeginać. Dlatego zaciera ślady, wymazuje, kasuje, co i raz nową stronę www otwiera. Wprawdzie Zawadzki ma jakieś życiorysy, ale bez dat, mało konkretów, zero pedeefa z zadatowanymi pracami, katalogami, wystawami, reprodukcjami. Niech się kurator wysili, niech coś odbiorca od siebie zaproponuje; kurator to ma kreować czy organizować, teksty pisać i potrząsnąć porządnie. Ale co tu zmieniać jak się rozwija liniowo, stopniowo, wystawa rozrasta się i z minimalistycznej oszczędnej robi się coraz gęstsza, aż trzeba prace odkładać na później, chować do szuflady, choć szkoda nie pokazać. Zostaje ostatecznie parę form hybrydalnych, zmutowaciałych, projekcji, grafik, obiektów.


„Anyone” jest oczywiście o tożsamości, o jej braku i co gorsza braku jej potrzeby. Bez tożsamości, bez właściwości. Dlatego zaciera twarze postaci, kobiet, widzimy albo profil, albo miazgę, nie widzimy nic więcej, zarys, w rzeźbie przemawia konkretna bryła, ale pozbawiona znaczących szczegółów, różnic, unifikacja, a jak różnica to taka jak między anyone a anybody, raczej. Podmiot jest tu żaden, dowolny. To jakaś forma zmutowaciała, jakby człowiek, bo dłoń i profil czaszki zarysowany, ale też inne jakby zwierzęce fragmenty, do tego coś na kształt ust, albo profilu waginy jeśli taki istnieje. Obłe i ostre twory zarazem. Minimalistyczne, ale chyba jednak za bardzo rozbuchane w tym minimalizmie. Materiał też dziwny, to co lekkie ciężkie, ciężkie lekkie, gładkie a chropawe, półmatowe, półbłyszczące, tu obcięte, tam przycięte, zaklejone.


„Anyone” Zawadzki jest jak ekran do projekcji, skojarzenie oczywiste, proporcjonalne do ilości projektorów na wystawie. Można tam wyświetlić wszystko, cokolwiek. Ale są pewne tematy ramowe, albo nie tematy, raczej forma, która to jakoś organizuje, a za formę tę odpowiada artysta, esteta (Zawadzki bojkotuje żeńskie końcówki). To jest krytyczny esteta, artysta wizualny krytycznie nastawiony do rzeczywistości, którą mocno przetwarza estetycznie. Graficzna esencja, rdzeń, ale treść polityczna. Bojkotują Zawadzki niektóre feministki, bo jak widzą mięśniaki i torsy kobiet bez twarzy z piersiami krągłymi, łonami wygolonymi to odwracają wzrok, jak to tak – bez tożsamości? Kobieta? Nie godzi się! Tymczasem postfeministyczna, posthumanistyczna, postgraficzna, postkrytyczna sztuka atakuje formą, dopiero potem treścią, zmienia i przekształca, działa tak jak chcieli, żeby działała dawni awangardziści zapatrzeni w formę, formę, czcionkę i płaszczyznę, marzący o organizacji świadomości, społeczeństwa na inną modłę niż dotychczas. Zawadzki to ktoś, kto też o tym myśli, fantazjuje, wychodzą z tego czarne amorficzne potwory, kopyta zwierzęce i profile ludzkie w jednej całości bez tytułu, czysta estetyka, a estetyka działa jak polityka – bo Zawadzki jest też wegetariańskim radykalnie proludzkim zoofilem, pedalskim radykalnie aseksualnym aktywistą, popowym dizajnerem radykalnie antyestabliszmentowym. „Anyone” jest o miksowaniu estetyki z polityką – stąd wizyty artystki w miejscach tak dziwnych jak K MAG (2) i DIK Fagazine (3), Royal College of Art i Spółdzielnia Goldex Poldex (4) – niezrozumiałe, że jeden Zawadzki jest tak bardzo tu i tam. Wszystko to proste i szokujące a wystawa chyba piękna, prosta i piękna, szybka i poważna, choć znając Zawadzki to zaraz ją skasuje, stronę zlikwiduje, tekstu nieopublikuje.


Adam Mazur (5), 2010


1. Oczywiste nawiązanie do bon motu Josepha Beuysa.
2. Najważniejszy lajfstajlowy magazyn w Polsce prowadzony przez redaktora naczelnego Mikolaja Komara.
3. Pierwszy i jedyny magazyn artystyczny z Europy Środkowo-Wschodniej skoncentrowany na tematyce homoseksualności i męskości. Założony w 2005 roku przez artystę Karola Radziszewskiego.
4. Niezależna przestrzeń w Krakowie prowadzona przez radykalnych aktywistów i artystów: Kubę de Barbaro, Jana Simona, Jana Sowę.
5. Historyk sztuki, amerykanista, redaktor naczelny „Obiegu”, krytyk i kurator wystaw takich jak „Nowi dokumentaliści”, „Efekt czerwonych oczu”, „Schizma”.

Monika Zawadzki. “Askew Heads”, 2010. Video, loop, 24”. Exhibition view "Anyone", Centre for Contemporary Art – Ujazdowski Castle, Warsaw, 2010

Adam Mazur: Who is “Anyone”?
MZ: Anyone is every redesigned being.
AM: Redesigned?
MZ: I am interested in the issue of social pressure.
AM: A redesigned “Monica”?
MZ: “Monica” is an installation.
AM: Is “Anyone” a summary of you work thus far?
MZ: No. The project can be described as a record of my development at this given moment.
AM: Development in the sense of “maturing”?
MZ: Maturation implies progress. In this case the direction is without meaning. What is important is the sole process of change.
AM: How does this exhibition relate to your previous expositions, including that at the CCA?
MZ: The project develops linearly.
AM: What does linearly mean? I thought that it develops incrementally because you go back to your previous projects rather reluctantly.
MZ: Yes, it’s logical. I build on previous projects.
AM: What’s up with the title “Zoophile”?
MZ: It’s about love and evolution.
AM: What role do animals play in your art and philosophy?
MZ: I try to eliminate divisions. People, animals, rocks, chairs. Because I do not see something doesn’t mean it doesn’t exist. The human cognitive apparatus is not perfect. I have no right to evaluate substance.
AM: Who are the men and women from your projections?
MZ: It is one woman and one man. They don’t exist.
AM: How do you define yourself?
MZ: Professionally I am a visual artist.
AM: And besides work are you a sculptor?
MZ: I don’t sculpt but I design sculptures.
AM: How do you define your art?
MZ: Defining is limiting.
AM: What impact does industrial design have on your art? (what is the relation between art and design) with a particular emphasis on fashion?
MZ: Objects are fatiguing and non-ecological. I purify space. Modern design is sterile and minimalistic. I like that. I observe the impact of industrial design in many contemporary art objects, such as that in the works of Anish Kapoor and Olafur Eliasson. Fashion however, is the improvement of the human form.
AM: How do you actually treat photography?
MZ: I use other people’s pictures made strictly according to my instruction. Photography is a product – a technical record of reality, with maximum objectivity.


Interview with Monika Zawadzki by Adam Mazur (1), April 2010


AM: Kim jest „Anyone”?
MZ: Anyone to każda przeprojektowana istota.
AM: Przeprojektowana?
MZ: Interesuje mnie zagadnienie presji społecznej.
AM: Przeprojektowana „Monica”?
MZ: „Monica” to instalacja.
AM: Czy „Anyone” jest podsumowaniem twojej dotychczasowej działalności?
MZ: Nie. Projekt można określić jako zapis mojego rozwoju w danym momencie.
AM: Rozwój w sensie „dojrzewania”?
MZ: Dojrzewanie zakłada postęp. W tym przypadku kierunek jest bez znaczenia. Istotny jest sam proces zmian.
AM: Jak ta wystawa ma się do twoich poprzednich ekspozycji, w tym do tej w CSW?
MZ: Projekt rozwijaja się liniowo.
AM: Co to znaczy liniowo, myślałem, że skokowo, bo raczej niechętnie wracasz do swoich wcześniejszych projektów?

MZ: Tak, to logiczne. Bazuję na wcześniejszych realizacjach.
AM: O co chodzi z tytułem „Zoofil”?
MZ: O miłość i ewolucję.
AM: Jaką rolę w twojej sztuce, filozofii odgrywają zwierzęta?

MZ: Staram się maksymalnie eliminować podziały. Ludzie, zwierzęta, kamienie, krzesła. To, że czegoś nie widzę nie oznacza, iż to nie istnieje. Aparat poznawczy człowieka jest ułomny. Nie mam prawa wartościować substancji.
AM: Kim są meżczyzni i kobiety z twoich projekcji?
MZ: To jedna kobieta i jeden mężczyzna. Oni nie istnieją.
AM: Jak definiujesz siebie?
MZ: Zawodowo jestem artystą wizualnym.
AM: Poza pracą zawodową jesteś rzeźbiarką?
MZ: Nie rzeźbię tylko projektuję rzeźby.
AM: Jak definiujesz swoją sztukę?
MZ: Definiowanie to ograniczanie.
AM: Jaki wpływ na twoją sztukę ma wzornictwo przemysłowe (jaka jest relacja miedzy sztuką a wzornictwem) ze szczególnym uwzględnieniem mody?
MZ: Przedmioty są męczące i nieekologiczne. Oczyszczam przestrzeń. Współczesne projektowanie jest sterylne i minimalistyczne. Podoba mi się to. W wielu obiektach sztuki współczesnej dostrzegam wpływ wzornictwa przemysłowego np. w twórczości Anisha Kapoora czy Olafura Eliassona. Natomiast moda to ulepszanie formy człowieka.
AM: Jak właściwie traktujesz fotografię?
MZ: Wykorzystuję cudze zdjęcia wykonane ściśle według moich wskazówek. Fotografia to półprodukt – techniczny zapis rzeczywistości, maksymalnie obiektywny.


Rozmowa Adama Mazura (1) z Moniką Zawadzki, kwiecień 2010

I think there are very few people on this earth that are totally free.
I’m not free but I’m working on it.


Stevie Wonder


The installation consists of objects, images, sounds as well as emptiness. Searching for an ideal form while assuming that interpretation remains subjective due to the predispositions, conditions as well as the personal experience of a given recipient. Attempting to create a self-made being, based on a human and a cow with the use of a circle and a square – shapes, which communicate peace and harmony. Redesigning the human and animal body by brutally adjusting them to geometrical figures. The process of creating lacks an interest in anatomy and functionality. Simultaneously positioning humans together with mammals as well an analysis of the behavioral extremities of social groups caused by psychophysical isolation of individuals or groups. The accommodation of a being as a form of self-enslavement as opposed to a longing for freedom in time and space.


Monika Zawadzki, 2010


Uważam, że na świecie jest niewielu ludzi, którzy są całkowicie wolni.
Nie jestem wolny, ale pracuję nad tym.


Stevie Wonder


Instalacja składająca się z obiektów, obrazów, dźwięków oraz pustki. Poszukiwanie idealnej formy z założeniem, że rejestracja pozostaje subiektywna ze względu na predyspozycje, uwarunkowania oraz doświadczenia własne danego odbiorcy. Próba stworzenia autorskiej istoty wzorowanej na człowieku i krowie z wykorzystaniem koła i kwadratu – figur komunikujących harmonię i ciszę. Przeprojektowanie ciała ludzkiego i zwierzęcego poprzez brutalne dopasowanie do kształtów geometrycznych. W procesie kreowania brak zainteresowania anatomią i funkcjonalnością. Równolegle pozycjonowanie człowieka w grupie ssaków oraz analiza krańcowych zachowań społecznych spowodowanych izolacją psycho-fizyczną jednostek bądź grup istot. Akomodacja bytów jako forma samozniewolenia przeciwstawiona tęsknocie za wolnością w czasoprzestrzeni.

Monika Zawadzki, 2010



Adam’s Mazur lecture, June 2010
Video, 14’58”.


Monika Zawadzki’s exhibition entitled “Anyone” at the Centre for Contemporary Art – Ujazdowski Castle is an exhibition of a very young artist, although this is already her second show at the CCA, she belongs to the generation which is just “entering the scene”. The CCA has been taking the work of such artists into account since the beginning of its activity. Personally, as a curator I perceive her as a person or artist, who is interesting for many reasons, also for the fact that she attempts to surpass the position of being an artist, alone thinking about what it means to be an artist.


Zawadzki is first of all known for being a designer of objects as well as books, catalogues and magazines such as DIK Fagazine. Furthermore, for me for instance, she is very important as a curator, who for a certain time ran a gallery near to the Kordegarda and the Ministry of Culture and National Heritage. A gallery being very important for many artists, also focused on debuts, on the hottest most interesting phenomena in the field of art in Poland. So, Zawadzki is someone who is somewhere in-between, in part artist, in part curator and designer, as a person who is constantly slipping away, requiring constant attention and focus to finally grasp what exactly she has in mind.


The show being presented at the CCA is an extension of the concept. This is an extended narration, within which, perhaps for the first time, you can actually see the potential of this artist – for better and for worse, because here we have can actually say that the exhibition is slowly coming to an end. It aroused extreme emotions or even controversy. For many people, as well as for me, it is interesting that art, which stems from a minimalist standpoint, is hard to accept. Meaning it does not easily succumb to a “discourseification” so to say.


Zawadzki is known for having a strong political drive, which is best seen in her cooperation with Karol Radziszewski, where she engages herself politically or in political projects, which are at the same time very aesthetic projects. At the same time her interest in the relations between humans and animals, or society and minorities or some attitudes which deviate from the mainstream is transferred here so we can see it visualized and communicated by the help of a very specific artistic language. Here Zawadzki presents video as well as sculptures, objects, installations, actually there are also several graphic projects. The mural has something anamorphic, or hybridic about it, some kind of strange creature, which Zawadzki has painted on a wall at the CCA. For me it is very important that the exhibition touches upon issues of identity, which are also extremely important in “engaged” art, however she does it from a completely different perspective. I mean that Zawadzki actually departs from thinking about identity as something necessary – here for instance we mentioned Karol Radziszewski – themes related to sexual minorities, where art or artistic activity serve the emancipation or assuming of an identity for these minorities for example – be it gays or lesbians or anybody else. Zawadzki pauses at a certain point and explores the in-between space, the formless, shapeless state, in the absence of a clear definition or identity. I think this must also be extremely irritating for many spectators, and this is also written in the title, it’s “anyone”. Anyone doing any what in anything. A strange place or a strange art done without a defined purpose, without a clear identity or message.


For me this was interesting from the institutional side. Namely, in spite of the fact that this is a very young artist, the display is exhibited in the main CCA gallery spaces, in the space of the Collection, which for the curators and I think the audience alike, is a, well, I won’t say “sacred” space, however the curators here had a problem with the fact that such a young artist already has such a vast space, also such a vital and important one – why are we showing it here. I think that it’s for several reasons. First of all because it is interesting, that it is important for us to present the artist of the youngest generation in our program, sort of having to take that risk as an institution. On the other hand the idea of redefining or playing with the space of the CCA’s collection, which is a bit overridden or overexploited. I also think that the exposition is extremely sensual in the way the artist plays with the space of the institution. Ewa Gorządek the CCA’s main curator, was wondering for instance whether the lights should be turned off or whether there shouldn’t be more works here, should we have not exposed it in a different way.


Monika Zawadzki deliberately undertakes these issues in such a strange way, by not lighting the exhibition she seemingly makes it difficult to be perceived, she stalls the reception which to me seems to be a very refreshing gesture when thinking about the space of the Collection. When thinking about this space I would like to call to your attention that directly after this show, the permanent collection will return here. So it is also an in-between moment, somewhere between the two expositions of the permanent collection we have Monika Zawadzki’s show. So this is a very interesting moment of entering the gallery, its main space, which is most laden with meanings, in the castle positioned in the center of town, and seeing this in a totally new light – or rather in a half-light, something that is as a shadow from which something can crawl out of, something from this formlessness starts to emerge and we start to notice something meaningful.


So this is the institutional perspective that is important for me, apart from the purely formal artistic one, which is most notable here, meaning the aesthetic dimension of each of the objects which are also beautiful. For example the heads, the video projections or the objects have in fact a troubling aesthetic dimension for many people from the art world. If we think about Monika as person who declares some political engagement, and on the other hand, creates beautiful objects this is like a simple opposition to what artists who define themselves as engaged artist have to offer – who do everything to actually run away from aesthetics or from thinking about form as something crucial.


The works proposed by Zawadzki and wider by the exhibition as a work of art, are a different perspective at what could be or could manifest itself as “engaged” also in the reality or the politics of a contemporary artist. The artist who defines herself as a feminist, leftist, engaged in the fight for sexual minority rights, animal rights and so on. It is a kind of statement, not only formal or aesthetic but also a political one and I would like it to be received that way. I think that the tension, the disproportion the kind of incompatibility... I think that the exhibition shows certain frames to which we are accustomed to in the world of art and art criticism, where we think about political action or social engagement it is easier for us to accept a documentary film made during a demonstration, rather than a work of are which has a sculptural dimension and is not at the same time Katarzyna Kozyra’s “Animal Pyramid”. Zawadzki greatly expands the language and form of expression of socially engaged art and does this in a very interesting way.


What else can be said about this exhibition…? I think that it is important from the point of view – I know that Monika doesn’t like this – talking about graphic design or designing – but for me the moment when the artist actually exceeds his medium or his kind of institutional legitimacy, that is, say the Department of Graphic Design. Here something completely different comes up, an attempt to entering a new area reserved for others. And it’s always an adventure. Here you can argue, some works are better than others, is this interesting is it alluring, did she manage it or should she try to solve it differently. However, just observing how this is done by the artist, and that she is ready to do something like this, taking over this space and having something to suggest, I think is quite intriguing also for me as a curator or art critic. I think that this should be re-examined in such terms precisely in the Graphics Department. What does it mean for other designers, what it means to Monika Zawadzki herself, and how will this impact her future in the different areas of her activity – not necessarily sculpturally but perhaps as an author of films or video installations, in what way will this evolve.


I think that the experience of working with Monika is stimulating from an organizational perspective. She actually knows exactly what she wants to say, what is relatively rare among artists, not only from the youngest generation, so she doesn’t have a problem with expression through art, speaking about it is another story though. She constantly makes these dodges; she asks us what we think about it – us meaning the audience or me as the curator – what it means for me. These works are also a sort of a screen onto which you can cast your own visions and interpretations. However from the formal side of working with the matter of art, she is extremely accurate and has no problems with thinking about space for instance, where something should be placed, hung, should the beamers be set here or further.


It was also interesting to see how cost-effectively Zawadzki works. So on one hand very accurately and on the other, by using minimal means. Here I jokingly say in my text that this minimalism is the effect of an aversion to doing too much or spending too much energy. This is also seen in the design, the fonts, the posters and projects are executed by literally a few swipes of the hand or mouse. However when we see it it’s a WOW! A kind of illumination. I think this works similarly with space. If somebody buys this, if they accept the way the artist works, it works as a sort of illumination or revelation. I am also guessing that some people who were searching for a show of paintings, realism, or I don’t know, Maciejowski or Sasnal – they go through and can see, well yes, a few projections, some strange objects,.. in a way won’t “see it”. This is art that corresponds with a certain kind of sensitivity or worldview, it’s not for everyone. I am aware of that and here Monika Zawadzki is hermetic character, a quite separate, a hard to get one. So one has to think about her way of perceiving space, the world as well as political issues, why are those animals there? why those women? what does it actually mean? Why did she arrange it that way and why is there so little? Why is it underlit? These are the questions the viewers should ask themselves. If someone does not ask these questions they will simply come in, go out, goodbye. But that’s how it is with every exhibition – that if you don’t put yourself to it you simply won’t get much out of it.


OBIEG Magazine, July 2010, Reviews


Monika Zawadzki’s exhibition took up an entire floor of the Ujazdowski Castle. The Gallery 2 is a large space, which seems almost too big for someone as young (Zawadzki was born in 1977) because, how could someone like that have a body of work fit to fill up a couple hundred square meters of one of the most important exhibition venues in Poland? And yet it was possible; the visitors wandered around the exhibition like sugar coated quanta, changing directions, coming back to the same spot a few times, grouping, talking, parting…


It was dark


Even though Zawadzki persuaded the organizers to dim the lighting on the whole floor she was not able to make them turn off all the lights completely – the rooms were diversely dim. The first spaces upon entry were still rather light, as if the day was just ending – we would be looking for the light switch but still to lazy to walk over to it. The works were standing on the floor in these rooms. If it was darker one could trip over them. Even the occasional films were projected on the walls at hip-height. Synthesis-shaped polyurethane figures changed into shaggy dogs, dragons or holes behind ones back, growing or shrinking, when caught by the corner of ones’ eye.


The afternoon sand in the eyes did not help to focus on the film, on which the curator himself had written, that it was made involuntarily and lazily. “The minimalism comes from an aversion for a too hectic twitching with the computer mouse, from the weakness of the computer’s processor, which is responsible for the quality of the rendering. It is not a powerful program, rather a withdrawal, abandonment, a wave of the hand.” (1) Considering this laziness, vagueness or carelessness, which is pointed out in a few places, it is surprising that Zawadzki’s answer to Romuald Demidenko’s question, on what reaction she wants to evoke: “Anything, except indefference.” (2) Laziness is nothing but indifference, a lack of impulses or hope for change. So how is it: the artist herself, openly lazy wants more from her public than she gives herself? Who, in this case is the audience here?


It was even darker in the following rooms. In the long space with the mural (“Untitled”), which presented a woman and a cow on a white background, nothing was white, because the exclusion of all light, except the emergency lamp, sunk the room in a deep gray. It was also not easy to see the next object – a group of sculptures packed in a translucent foil stretched on wood and metal framing (“Oh, This is Funny”). And when I found a sculpture resembling a bench in the next, (soothingly bright) room, it turned out that it was made from a type of styrofoam that could break under the pressure of an overly tired viewer (part of the “Monica” installation).




Zawadzki recalls that the amazing, das Unheimlich, is inseperably interlaced with coziness. She was able to make an exhibition about her own reluctance to exposure; by exposing the bodies she expresses the abomination which phisicality raises in her. (“I don’t like naked people. Both women and men alike” – declares the artist (3)) Alongside the extraordinary intellectual character of the works and the entire exhibition, the sculptures are a logical, “linear” continuation of graphic design for Zawadzki, she watches over her development, when interviewed she corrects the speaker when their imagination carries them away in their interpretation – it is impossible to get rid of the impression that in fact it is about the prosecution of the demons that chase her. The first room with the film at knee-height and the objects one could trip over, were like a kindergarten in the evening or a nursery when no one is at home. Which one of us, that at five years of age, was not struck by fear when left alone with the big frightening world, let him cast the first stone.


And the body, continually, the body so disliked by the author is omnipresent in her work! Zawadzki’s graphics ooze flesh, and the ambivalence with which the artist treats this physicality only adds taste in the age of terror of photoshop silhouettes. The show presents spinning, deformed heads, probably the worst deformation one can imagine; it concerns not only the shape of the body but also the most delicate function as the carrier of intellect. Even the gesture of turning off the lights, known foremost from the bedroom, where we reach for the light switch to hide the deficiencies of our flesh in the darkness. Here is a another dimension of hostility towards indifference: they are bodies, which do not arouse any reaction, bodies which are blank. We do not want such a body.




Phenomenology is the part of philosophy, which does not especially deal with the subject or object, but first of all focuses on what the presence of an object changes in the subject, the type and nature of excitation, peeling away the skin of habits and automatisms. And Zawadzki also peels our skin of habits, suggesting a confrontation with forms, which are not what they appear to be.


I always thought that the best, most interesting art gives the recipient space for independent coloring. Deliberately leaving a space between what and how is being conveyed and the cognitive abilities of the viewer. That this is why we interact with the arts, to develop and stretch those competencies, to explore this dichotomy, which, contrary to appearances, cannot be empty. Art can be pedagogical (so often mistaken for critical art) when it precisely plans the path from point A (our own conscious) to point B (the artist’s conscious, or at least that, what he wanted to convey). Zawadzki is however the furthest from pedagogy, nonchalantly leaving us alone with ambivalence. At this exhibition, one had to be brave.


Agata Czarnacka, 2010


1. A. Mazur, Anyone ist ein Künstler, CCA Ujazdowski Castle,〈, access date: 01.07.2010.
2. Romuald Demidenko’s interview with Monika Zawadzki, exhibition catalogue. BWA Design, Wrocław 2010.
3. There.


Dwutygodnik, Sztuka, Nr 30, 2010


Formy ludzkie i zwierzęce, kobiece i męskie wymieszały się całkowicie na imponującej rozmachem, głębią i urodą wystawie Moniki Zawadzki „Anyone”. Monika Zawadzki pozostaje enfant terrible polskiej sztuki. Z jednej strony małomówna, wręcz milcząca, przymuszona wystawą udziela wywiadów. Są niekonsekwentne, ale jednocześnie intrygujące, tak jak intrygujące są jej poczynania.


Zawadzki była znana ze swoich imponujących projektów graficznych, wydawniczych. Bezkompromisowa, zaskakująca, projektowała najtrudniejsze w odbiorze katalogi, pocztówki, strony. Były także projekty, jak wystawa „Kto kładzie się z psami, budzi się z pchłami”, gdzie kształty ludzkie i zwierzęce spotykały się, tworząc nowe formy. One nie istnieją w przyrodzie, ale to nieważne. Nie są również hybrydami, choć tak o nich myślałem. To raczej zlepieńce. Formy takie zna geologia, ale teraz będzie także znała i sztuka – to mocny wkład Zawadzki. Kształty te bowiem niczego ze sobą nie przepracowały, spotkały się i połączyły, ale nie tworzą nowego życia, nie są organiczne, są graficzne lub ewentualnie rzeźbiarskie.


Napisałem rzeźbiarskie, bo na najnowszej wystawie Moniki Zawadzki pojawiły się przestrzenne, rzeźbiarskie formy, które są pochodną jej projektów graficznych. Nie tworzą spójnej całości, są trochę jak przypadkowe słowa, które cisną się na usta z niewiadomego powodu. Bestiarium siedzące w głowie Zawadzki nie jest nieograniczone ani wyszukane, właściwie jest zupełnie banalne, codzienne.


Najnowszą wystawą Zawadzki proponuje dzieło, w którym cisza, pustka, milczenie, głos, półmrok, malarstwo, wideo, formy przestrzenne mają stać się całością. I to wydaje się nieproste, a na tej wystawie udaje się wręcz znakomicie i dzięki temu możemy oglądać jedną z najbardziej zaskakujących, ale i ciekawych prezentacji ostatniego czasu. Mogę sobie zarazem łatwo wyobrazić irytację, którą wzbudza ta ekspozycja swoją formą, ale tym większy mam dla Zawadzki podziw.


Wspominałem o niekonsekwencji, można przytoczyć fragmenty wywiadów, w których artystka właściwie zaprzecza temu, co robi: „Przedmioty są męczące. Oczyszczam przestrzeń. Współczesne projektowanie jest sterylne i minimalistyczne. Podoba mi się to. W wielu obiektach sztuki współczesnej dostrzegam wpływ wzornictwa przemysłowego, np. w twórczości Anisha Kapoor czy Olafura Eliassona. Natomiast moda to ulepszanie człowieka”. Nie powiedziałbym, że Zawadzki oczyszcza, wręcz przeciwnie – raczej komplikuje, tworzy nowe figury bytów, i to raczej niemożliwych. Zarazem można uznać twory Zawadzki: projekty i rzeźby, za inny rodzaj artystycznego porządku, w którym posługuje się nieprzewidywalnymi siłami intuicji, a nie racjonalnym i konsekwentnym wywodem. Niby dzieje się tak u większości artystów, ale u Zawadzki czuć to mocniej niż zwykle.


Takimi właśnie intuicyjnymi i ulotnymi tworami zdały mi się formy rzeźbiarskie o bardzo nieokreślonej formie, umieszczone w półmroku, w sali bez dostępu dziennego światła. W wielkich sześcianach zespawanych ze stalowych prętów, za półprzezroczystą folią, umieszczono wycięte, płaskie, ciemne formy. W większości znamy je z projektów graficznych Zawadzki. Są ludzkie i zwierzęce; słabo widoczne w półmroku, spowite ciszą, stają się enigmatycznie niewysłowione, uparcie milczące, tajemne, niedostępne. Ich forma jest nieco prymitywna, ale w tej półciemności nie ma to żadnego znaczenia.


W swoich wypowiedziach Zawadzki chciał(a)by pozostać zupełnie poza sferą seksualności, choć problem płci, jak widać po zmianie końcówki nazwiska na męską, nie jest jej obcy. „Nie lubię nagich ludzi. Zarówno kobiet, jak i mężczyzn. (…) Unikam podziałów, postuluję życie pozapłciowe”. To postulat, a postulaty ze swej natury mają postulatywny charakter. Mimo to piszący o sztuce Zawadzki wpisują ją w typowo genderowy dyskurs. W katalogu projektu „Zoofil” Zawadzki zamieściła taki oto „Wiersz”:
Abiogeneza (samorództwo) zakłada powstawanie żywych organizmów / Z materii nieożywionej. / Arystoteles nauczał, że abiogeneza jest obserwowalnym faktem, / Bo myszy powstają z brudnego siana. / Szczury powstają ze szmatek, / Mszyce powstają z rosy opadającej na rośliny, / Pchły powstają z gnijącej materii, / Muchy powstają z mięsa…


Rozumiemy już teraz, że sztuka Zawadzki powstaje z form jej sztuki i płciowość jej niepotrzebna, bo załatwia to abiogeneza. Do pewnego stopnia na wystawie w warszawskim CSW tak się dzieje, bo powstałe według projektów Zawadzki rzeźby i formy przestrzenne, jak wspomniałem, są pochodnymi form znanych z jej projektów graficznych. Może cała jej sztuka powstaje z niezgody na to, kim/czym jest, na akcydensy, którymi została obdarzona/obarczona przez naturę. Przedziwny zarazem jest jej stosunek do zwierząt, jakby lepszej części człowieka, a jeśli nie lepszej, to właściwie równoważnej.


W genialnej formule tytułu swojej powieści „Zwierzoczłekoupiór” Tadeusz Konwicki dołączył do zwierzęcia i człowieka – upiora. Ów upiór żyje w nas. Zawadzki też ma swojego, ale nie wiem, jak wyglądałaby jego abiogeneza.


Bogusław Deptuła, 2010